پانسمان های فوم یکی از پیشرفته ترین و پرکاربردترین انواع پانسمان های نوین در مدیریت زخم محسوب می شوند. این نوع پانسمان به دلیل ساختار منحصر به فرد، قدرت جذب بالا و قابلیت ایجاد محیط مرطوب کنترل شده، نقش مهمی در تسریع روند ترمیم زخم ایفا می کند. در سال های اخیر استفاده از پانسمان های فوم در درمان زخم های حاد و مزمن به ویژه زخم های فشاری یا بستر افزایش چشمگیری داشته است. در این مقاله به صورت تخصصی به بررسی کاربرد، مزایا و علت استفاده از پانسمان فوم در انواع زخم می پردازیم.
خدمات پانسمان زخم در منزل توسط پرسنل مجرب
پانسمان فوم چیست؟
پانسمان فوم نوعی پانسمان پیشرفته بر پایه پلی یورتان است که به شکل لایه ای نرم، انعطاف پذیر و جاذب طراحی شده است. ساختار این پانسمان معمولا شامل سه لایه اصلی است:
- لایه خارجی نیمه تراوا که مانع ورود باکتری و آلودگی می شود.
- لایه میانی جاذب برای جذب ترشحات زخم.
- لایه داخلی نرم که در تماس مستقیم با بستر زخم قرار می گیرد.
این ترکیب باعث می شود پانسمان فوم بتواند رطوبت اضافی را جذب کند و در عین حال محیطی مرطوب و مناسب برای ترمیم سلولی فراهم سازد.
اهمیت رطوبت کنترل شده در ترمیم زخم
بر اساس اصول مطرح شده در کتاب Wound Care Essentials ایجاد محیط مرطوب کنترل شده یکی از مهم ترین عوامل در تسریع اپیتلیالیزاسیون و کاهش اسکار است. پانسمان های فوم با حفظ تعادل رطوبتی، از خشک شدن بستر زخم جلوگیری کرده و شرایط ایده آل برای مهاجرت سلول های ترمیمی را فراهم می کنند.
انواع زخم هایی که با پانسمان فوم درمان می شوند
پانسمان های فوم کاربرد گسترده ای در مدیریت زخم دارند و برای انواع مختلف زخم مورد استفاده قرار می گیرند:
1. زخم های حاد
- زخم های جراحی
- بریدگی ها و پارگی ها
- سوختگی های سطحی تا نیمه عمیق
2. زخم های مزمن
- زخم دیابتی
- زخم وریدی
- زخم شریانی
- زخم فشاری یا بستر
3. زخم های با ترشح متوسط تا زیاد
پانسمان فوم به دلیل قدرت جذب بالا گزینه ای ایده آل برای زخم هایی است که اگزودا یا ترشح قابل توجه دارند.
زخم فشاری یا زخم بستر چیست؟
زخم فشاری که با نام زخم بستر نیز شناخته می شود، نوعی آسیب پوستی و بافتی است که در اثر فشار مداوم بر نواحی برجسته بدن ایجاد می شود. این مشکل بیشتر در بیماران بستری طولانی مدت، افراد سالمند یا بیماران دچار فلج دیده می شود.
بر اساس تعریف ارائه شده در راهنماهای بالینی مرتبط با National Pressure Injury Advisory Panel زخم فشاری در چهار مرحله طبقه بندی می شود که از قرمزی ساده پوست تا نکروز عمیق بافتی را شامل می شود.
علت استفاده از پانسمان فوم در زخم های فشاری
پانسمان فوم به دلایل زیر یکی از بهترین انتخاب ها برای درمان زخم بستر است:
1. جذب ترشحات اضافی
در مراحل دوم تا چهارم زخم فشاری معمولا ترشح افزایش می یابد. پانسمان فوم می تواند حجم زیادی از اگزودا را جذب کند و از خیس شدن پوست اطراف جلوگیری نماید.
2. پیشگیری از ماکرواسیون
ماکرواسیون به معنی نرم و تخریب شدن پوست اطراف زخم در اثر رطوبت زیاد است. لایه جاذب فوم با کنترل رطوبت از این عارضه جلوگیری می کند.
3. توزیع یکنواخت فشار
برخی از پانسمان های فوم ضخیم تر طراحی شده اند و نقش ضربه گیر دارند. این ویژگی باعث کاهش فشار مستقیم بر ناحیه آسیب دیده می شود.
4. کاهش درد
سطح نرم و غیر چسبنده پانسمان فوم هنگام تعویض آسیب کمتری به بافت گرانوله وارد می کند و درد بیمار را کاهش می دهد.
5. کاهش دفعات تعویض
به دلیل ظرفیت جذب بالا، پانسمان فوم معمولا می تواند چند روز بر روی زخم باقی بماند که این موضوع موجب کاهش هزینه و افزایش راحتی بیمار می شود.
مزایای پانسمان های فوم در مقایسه با پانسمان های سنتی
در مقایسه با گاز استریل یا پانسمان های خشک سنتی، پانسمان های فوم دارای مزایای قابل توجهی هستند:
- ایجاد محیط مرطوب درمانی
- کاهش خطر عفونت
- کاهش چسبندگی به بستر زخم
- تسریع تشکیل بافت گرانوله
- کاهش بوی نامطبوع زخم
- محافظت مکانیکی از ناحیه آسیب دیده
پانسمان های سنتی معمولا باعث خشک شدن زخم می شوند که این امر روند ترمیم را کند کرده و احتمال ایجاد اسکار را افزایش می دهد.
ساختار فنی پانسمان فوم
از نظر فنی، پانسمان های فوم دارای ویژگی های زیر هستند:
- قابلیت تبادل گاز (اکسیژن و بخار آب)
- نفوذناپذیری نسبت به مایعات و باکتری ها
- انعطاف پذیری بالا برای انطباق با آناتومی بدن
- سازگاری زیستی با پوست
این خصوصیات باعث می شود پانسمان فوم در نواحی مختلف بدن مانند پاشنه، ساکروم، آرنج و لگن قابل استفاده باشد.
موارد منع مصرف پانسمان فوم
با وجود مزایای متعدد، پانسمان فوم در برخی شرایط توصیه نمی شود:
- زخم های خشک و بدون ترشح
- زخم های دارای نکروز خشک
- زخم های با عفونت کنترل نشده (مگر در انواع آنتی میکروبیال)
در این موارد ممکن است پزشک از پانسمان های دیگر مانند هیدروژل یا آلژینات استفاده کند.
نقش پانسمان فوم در پیشگیری از زخم بستر
علاوه بر درمان، برخی پانسمان های فوم مخصوص پیشگیری طراحی شده اند. این نوع پانسمان ها در نواحی مستعد فشار قرار داده می شوند تا:
- اصطکاک را کاهش دهند.
- نیروهای برشی را خنثی کنند.
- از ایجاد آسیب اولیه جلوگیری نمایند.
در بیماران بخش مراقبت های ویژه، استفاده پیشگیرانه از پانسمان فوم می تواند میزان بروز زخم فشاری را به طور قابل توجهی کاهش دهد.
مدت زمان تعویض پانسمان فوم
زمان تعویض بسته به شرایط زخم متفاوت است اما معمولا هر 3 تا 5 روز یک بار انجام می شود. در صورت اشباع شدن با ترشحات یا مشاهده علائم عفونت، تعویض باید زودتر صورت گیرد.
تاثیر پانسمان فوم بر کیفیت زندگی بیمار
یکی از مزایای مهم این پانسمان ها کاهش درد، کاهش بوی زخم و کم شدن دفعات تعویض است. این عوامل موجب افزایش رضایت بیمار و بهبود کیفیت زندگی به ویژه در بیماران مزمن می شود.
پانسمان فوم در درمان زخم دیابتی
در بیماران مبتلا به زخم پای دیابتی، کنترل رطوبت و جلوگیری از عفونت اهمیت ویژه ای دارد. پانسمان فوم با جذب ترشحات و ایجاد محیط مناسب ترمیم، به کاهش زمان بهبود کمک می کند. البته کنترل قند خون و دبریدمان مناسب نیز ضروری است.
پانسمان های فوم یکی از موثرترین ابزارهای مدیریت زخم در پزشکی مدرن هستند. این پانسمان ها با ایجاد محیط مرطوب کنترل شده، جذب بالای ترشحات، کاهش درد و محافظت مکانیکی از بستر زخم، نقش کلیدی در درمان زخم های حاد و مزمن به ویژه زخم های فشاری یا بستر دارند. استفاده صحیح از پانسمان فوم تحت نظر پزشک یا پرستار متخصص می تواند روند ترمیم را تسریع کرده و از عوارضی مانند عفونت و ماکرواسیون جلوگیری کند.
در نهایت انتخاب نوع پانسمان باید بر اساس ارزیابی دقیق مرحله زخم، میزان ترشح، وضعیت عمومی بیمار و اهداف درمانی انجام شود تا بهترین نتیجه بالینی حاصل گردد.
اجرای پانسمان فوم در تبریز توسط مرکز بالینی بالین من
اجرای پانسمان فوم در تبریز برای درمان زخم های بستر توسط مرکز خدماتی بالینی بالین من با بهره گیری از پرستاران آموزش دیده و تجهیزات استاندارد انجام می شود. در این مرکز، ابتدا ارزیابی دقیق مرحله زخم فشاری صورت گرفته و سپس متناسب با میزان ترشح و عمق آسیب، نوع مناسب پانسمان فوم انتخاب می گردد.
استفاده از پانسمان های فوم پیشرفته باعث کنترل رطوبت، کاهش درد و پیشگیری از عفونت در بیماران بستری یا سالمندان می شود. خدمات این مجموعه به صورت حضوری و در منزل ارائه شده و روند درمان به شکل منظم پایش می گردد. رعایت اصول استریل، کاهش دفعات تعویض پانسمان و آموزش مراقبت به خانواده بیمار از مزایای خدمات تخصصی این مرکز در تبریز است. هدف اصلی، تسریع ترمیم زخم بستر و جلوگیری از عوارضی مانند گسترش عفونت و نکروز بافتی می باشد.
خدمات بالین من و درخواست آنلاین پانسمان و خدمات بالینی
تماس سریع با مرکز خدمات : ۰۹۰۰۳۱۰۴۹۰۹
بدون دیدگاه